Yeşilay’ın Dergi Yolculuğu: Hilal-i Ahdar’dan Günümüze Yayın Serüveni

Yeşilay, sadece bir sivil toplum kuruluşu değil, aynı zamanda kurulduğu günden bu yana yayıncılık dünyasında da kendini ispat etmiş güçlü bir ekoldür. 1920’lerin başından itibaren bağımlılıklara karşı verdiği amansız mücadeleyi tıp ve basın dünyasına taşıyan cemiyet, toplumsal sağlığı koruma misyonunu dergi ve gazetelerle perçinlemiştir.

Unutulan Miras ve İstikrarın Adı

Günümüzde hafızalarda yalnızca "Yeşilay" ve "Hilal-i Ahdar" isimleri yer etse de, cemiyet aslında tarih boyunca farklı isimlerle fakat aynı kararlı gaye ile birçok süreli yayına imza atmıştır. Bu yayın başarısının arkasında, kuruluşundan 1945 yılına kadar cemiyete başkanlık yapan Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Uzman ve ekibinin yıllar süren istikrarlı çalışması yatmaktadır. Aynı yazar kadrosunun farklı isimlerdeki dergilerde kalem oynatması, cemiyetin yayıncılık disiplinindeki sürekliliğini de gözler önüne seriyor.

Görseller Yeşilay Dergisi Mart 2026 sayısından alımıştır.

Tarih Sırasına Göre Yeşilay Yayınları

Cemiyetin basın tarihindeki izlerini süren, Osmanlıca’dan Latin harflerine geçiş sürecine de tanıklık eden yayın kronolojisi şu şekildedir:

1- Sıhhi Sahifeler Mecmuası (1923-1924): Cemiyetin Osmanlıca olarak yayımlanan ilk bilimsel ve sosyal içerikli dergilerinden biri.

2- Hilâl-i Ahdar Gazetesi (1925-1928): Mücadeleyi gazete formatıyla daha geniş kitlelere ulaştıran Osmanlıca yayın.

3- Hilâl-i Ahzar Mecmuası (1928): Harf Devrimi'ne denk gelen bu derginin ilk sayısı Osmanlıca iken, sonraki sayıları Latin harfleriyle basılarak tarihe tanıklık etmiştir.

4- Yeşil Hilâl Mecmuası (1929): Tamamen Latin harfleriyle yayımlanan, modern dönemin ilk adımlarından.

5- Sıhhi Sahifeler Mecmuası (1930): 1920’lerdeki ismin yeni harflerle tekrar canlandığı dönem.

6- İçki Düşmanı Gazete (1933-1936): Bağımlılıkla mücadelenin daha keskin ve net bir dille ifade edildiği süreli yayın.

7- Yeşilay Mecmuası (1937 - Günümüz): 1937 yılında yayın hayatına başlayan bu köklü dergi, bugün "Yeşilay Aylık Sağlık, Yaşam ve Kültür Dergisi" adıyla Türkiye’nin en uzun soluklu yayınlarından biri olarak serüvenine devam etmektedir.

Blog Notu: Yeşilay'ın bu köklü arşivi, Türkiye'nin modernleşme ve halk sağlığı tarihideki en önemli hafıza kayıtlarından biridir. Yeşilay Dergisi Mart 2026 sayısını okumak için tıklayın.